Nowy Rok rozpoczynamy cyklem artykułów “Pięć pytań do eksperta”, w którym lekarze ginekolodzy będą odpowiadać na najciekawsze pytania zadawane przez czytelników serwisu Pigulka.pl Dziś na pytania internautek odpowiada lekarz ginekolog dr Piotr Siwek z Bydgoszczy.

Mam 18 lat. Jaka metoda antykoncepcyjna jest najlepsza dla osoby w moim wieku? Słyszałam, że w takim wieku nie powinno sie stosować tabletek ani zakładać wkładek.
Decyzję należy podjąć wspólnie z lekarzem ginekologiem – może na nią wpływać wiele czynników. Tabletki są do rozważenia w pierwszej kolejności. Klasycznych wkładek nie zakłada się nieródkom – mogą one prowadzić do zmniejszenia płodności. Warto pamiętać, że nowe wkładki (zawierające substancję aktywną) są pozbawione pewnych wad starych wkładek.

Jak wcześnie przed rozpoczęciem życia intymnego powinno się zgłosić do ginekologa by zacząć antykoncepcję?
Na takie pytanie trudno udzielić dobrej odpowiedzi. Jeżeli kobieta jest na tyle dorosła, by podjąć świadomą decyzję o inicjacji to nie powinna odkładać wizyty u ginekologa. Taka wizyta na pewno nie zaszkodzi.

Niedawno przechodziłam zespół jajników policystycznych. Pani ginekolog poradziła mi abym zastosowała właśnie antykoncepcję light w postaci plastrów. Są naprawdę rewelacyjne. Moj stan zdrowia się znacznie poprawił - cera wyładniała, nie przetłuszcza się, włosy także są dłużej świeże i sie tak nie przetłuszczają a do tego w ogóle nie przytyłam. Polecam antykoncepcję light!
Poprawa stanu spowodowana jest zahamowaniem czynności jajników – to mechanizm wspólny dla wszystkich dwuskładnikowych metod antykoncepcji (pigułka i pierścień też tak działają). Jednak sformułowanie „antykoncepcja light” należy zarezerwować dla niskodawkowej pigułki antykoncepcyjnej zawierającej 20 mikrogramów etynyloestradiolu. Ekspozycja na estrogeny podczas stosowania plastra odpowiada pigułce zawierającej 35 mcg EE.

Witam, stosuję tabletki antykoncepcyjne. Byłam na imprezie, a o 23 przyjmuje tabletkę. Pech chciał, że zwymiotowałam po ponad półtorej godzinie (nie wiem czy tabletka zdołała się rozpuścić) potem miałam stosunek bez zabezpieczenia ze stałym partnerem oczywiście. Zdarzyło się tak, że stosunek przerywany nie powiódł się i zawiódł refleks. Nie wiem co teraz robić i czy mogłam zajść w ciąże. Miesiączka skończyła mi się 3 dni temu. Proszę o radę i pomoc.
W takim przypadku należy założyć, że tabletka się nie wchłonęła i szybko zażyć kolejną. Jeżeli uda się to zrobić przed upływem 12 godzin od prawidłowego przyjęcia tabletki skuteczność antykoncepcyjna jest zachowana. W przeciwnym wypadku należy postępować tak, jak przy spóźnieniu powyżej 12 godzin.

Czy w czasie 7 dni przerwy w zażywaniu pigułek istnieje prawdopodobieństwo zajścia w ciążę? Czy pigułki chronią cały czas?
Skuteczność pigułek antykoncepcyjnych obejmuje zarówno okresy brania tabletek jak i przerwy pomiędzy opakowaniami. Trzeba wiedzieć, że przerwy nie można przedłużać, a najniebezpieczniejsze błędy w dawkowaniu to właśnie te które mogą powodować wydłużenie przerwy – czyli na początku i końcu opakowania.

Dziękujemy za wszystkie nadesłane maile i komentarze dotyczące tematów związanych z antykoncepcją i zdrowiem kobiety. Dziś trzy pytania dotyczące tabletek antykoncepcyjnych i trzy odpowiedzi dr Jacka Tulimowskiego. Wkrótce kolejne porady eksperta do spraw antykoncepcji na stronach pigulka.pl

PYTANIE: Biorę tabletki antykoncepcyjne już prawie dwa lata. Zawsze mówi się o korzyściach, jakie przynosi tabletka, a jakie są wady tego środka? Zawsze są wady i zalety.
ODPOWIEDŹ: Bardzo dobre pytanie. Oczywiście każda metoda ma zawsze wady i zalety. W przypadku nowoczesnej niskodawkowej antykoncepcji doustnej zalet jest więcej niż wad. Korzyści dotyczą wszystkich kobiet, a działania uboczne pojawiają się tylko u niektórych. Pełna lista działań niepożądanych i ostrzeżeń jest dołączona do opakowania leku. Potencjalnie najpoważniejszym działaniem niepożądanym doustnej antykoncepcji hormonalnej są powikłania zatorowo-zakrzepowe. Dlatego przed rozpoczęciem stosowania pigułki antykoncepcyjnej każda pacjentka powinna udać się na konsultację do ginekologa oraz wykonać badania krwi oceniające parametry układu krzepnięcia. Warto również rzucić palenie.

PYTANIE: Biorę tabletki antykoncepcyjne od kilku lat, czuję się dobrze, nie mam kłopotów z napięciem przedmiesiączkowym, lecz moim wielkim problemem jest wciąż powracające zapalenie pęcherza – bóle i pieczenie. Zastanawiam się czy ma to coś wspólnego z tabletkami, badania wykazały u mnie tylko nadżerkę?
ODPOWIEDŹ: Nawracających zakażeń układu moczowego jak również występowania nadżerki nie należy wiązać z przyjmowaniem tabletek antykoncepcyjnych. Z powodów anatomicznych zakażenia dróg moczowych są częstsze u kobiet niż u mężczyzn, niestety często mają charakter nawrotowy. W zależności od rozległości nadżerki, a także wyników badania cytologicznego leczenie może być zachowawcze (globulki przeciwzapalne) lub zabiegowe (koagulacja, krioterapia).

PYTANIE: Słyszałam, że po tabletkach antykoncepcyjnych powiększają się piersi. Czy to prawda? Jeżeli tak jak opisujecie nie przytyję, to czy chociaż mój biust się powiększy?
ODPOWIEDŹ: Nikt nie potwierdził zjawiska powiększania biustu w efekcie przyjmowania tabletki antykoncepcyjnej u zdrowych kobiet. Jednym z działań ubocznych składnika estrogennego może być tkliwość / bolesne napięcie piersi. Niektóre kobiety mogą odbierać to jako powiększenie biustu.

Dziś przedstawiamy kolejną porcję pytań, nadesłanych przez czytelników naszego serwisu, wraz z odpowiedziami doktora Jacka Tulimowskiego. Dziękujemy za wszystkie nadesłane maile i komentarze.

PYTANIE: Czy kobieta mając miesiączkę może bez obaw współżyć? To znaczy czy nie zajdzie w ciążę?
ODPOWIEDŹ: Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę po stosunku w czasie miesiączki jest niewielkie, ale jednak istnieje. Wydaje się, że zadawanie takich pytań świadczy o dużej niewiedzy na temat metod skutecznej antykoncepcji. Warto porozmawiać z ginekologiem na ten temat.

PYTANIE: Chciałabym wiedzieć czy stosowanie samych tabletek antykoncepcyjnych może mnie skutecznie zabezpieczyć przed niechcianą ciążą? Nie palę papierosów, alkohol piję sporadycznie (praktycznie tylko piwo), nie stosuję żadnych używek i biorę tabletki o stałej porze. Chcę wiedzieć czy powinniśmy się z moim chłopakiem jeszcze dodatkowo zabezpieczać?
ODPOWIEDŹ: Regularnie przyjmowana pigułka antykoncepcyjna charakteryzuje się bardzo wysoką, prawie 100% skutecznością, dlatego stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji nie jest potrzebne. Dodatkowe stosowanie antykoncepcji mechanicznej np. prezerwatywy doradza się jedynie w przypadku błędów w dawkowaniu (pominięcie tabletki), lub nieprawidłowego wchłaniania leku (wymioty, biegunki), a także stosowania leków mogących przyspieszać metabolizowanie pigułki. Pamiętajmy, że stosowanie prezerwatywy chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

PYTANIE: Mam taki problem. Zażywam tabletki antykoncepcyjne regularnie, żadnej nie opuściłam. Przez kolejne 4-5 miesięcy ich zażywania zmniejszał mi się okres. Było go coraz mniej… Był nikły… teraz tzn. w maju okres nie przyszedł po skończeniu plastra. Zażywałam luteinę przez 10 dni i w czerwcu też się nie pojawił… Co mam robić? Czy to może jest ciąża… Czy zaburzenia hormonalne? Dodam, że czuję się dobrze i żadnych złych objawów nie mam. Dziękuję za odpowiedź.
ODPOWIEDŹ: Bardzo trudno odpowiedzieć ma Pani pytanie – pigułka antykoncepcyjna, potem plaster, a w końcu luteina? Przy tej ilości przyjmowanych przez Panią leków mam nadzieję, że jest Pani pod opieka lekarza ginekologa! Zmniejszanie krwawień w trakcie przyjmowania niskodawkowych tabletek antykoncepcyjnych jest normą. Bardzo rzadko zdarza się, że krwawienia w ogóle zanikają, choć jest to możliwe. Brak krwawienia nie musi oznaczać ciąży – można to sprawdzić wykonując test ciążowy.

Po wykluczeniu ciąży, proponuję porozmawiać z lekarzem o:

• - zmianie leku antykoncepcyjnego na zawierający większą dawkę estrogenów lub lek antykoncepcyjny trójfazowy – może to spowodować występowanie regularnych miesiączek.
• - podawaniu tabletek antykoncepcyjnych według schematu bez przerw w dawkowaniu, powoduje to zmniejszenie ilości krwawień (dotyczy to tylko leków jednofazowych).

PYTANIE: Mam pytanie o skuteczność tabletek. Od pół roku regularnie biorę tabletki antykoncepcyjne zawsze o 9:00 rano, kilka dni temu zatrułam się czymś i wieczorem, a w zasadzie w nocy wymiotowałam. Czy jest taka możliwość, że zwymiotowałam tabletkę, czy po prostu została już ona wchłonięta do organizmu? Bardzo proszę o odpowiedź, na razie z mężem używamy prezerwatyw, ale to bez sensu używać 2 środków, no chyba, że jest to konieczne
ODPOWIEDŹ: Hormony zawarte w tabletce antykoncepcyjnej po połknięciu szybko wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie ich we krwi pojawia się w 2-3 godziny od połknięcia tabletki. W opisywanej przez Panią sytuacji wymioty nie wpłynęły na antykoncepcyjne działanie pigułki. Jeśli mamy wątpliwości to najprostszą metodą na podwyższenie skuteczności tabletek jest przyjęcie kolejnego opakowania bez 7-dniowej przerwy.

PYTANIE: Mam pytanie dotyczące antykoncepcji. Po wzięciu pierwszego opakowania tabletek, przez pomyłkę zaczęłam brać następne siódmego, a nie ósmego dnia od zakończenia pierwszego opakowania. Czy to zmniejsza skuteczność pigułek?
ODPOWIEDŹ: Absolutnie nie. Można również skrócić przerwy pomiędzy kolejnymi opakowaniami pigułek, a nawet przyjmować je bez przerw (można w ten sposób zlikwidować krwawienia) i nie ma to żadnego wpływu na skuteczność antykoncepcyjną.

PYTANIE: Z powodu nierównowagi hormonalnej miesiączkuję co 3-4 miesiące. Chcę zacząć brać tabletki, jednak ulotka zaleca rozpoczęcie serii pierwszego dnia miesiączki, która jednak w moim przypadku może się pojawić dopiero za 4 miesiące… Czy dopuszczalne jest w takim przypadku rozpoczęcie serii w jakimkolwiek dniu?
ODPOWIEDŹ: Po pierwsze rozpoczęcie antykoncepcji w przypadkach zaburzeń miesiączkowania wymaga konsultacji ginekologicznej – wykonania badania usg dopochwowego (ocena grubości endometrium), oceny hormonów tarczycy (TSH, T4) oraz prolaktyny.
Standardowo stosowanie tabletek antykoncepcyjnych rozpoczynamy pierwszego dnia krwawienia miesięcznego, co daje:

• - pewność, że pacjentka nie jest we wczesnej ciąży,
• - zabezpiecza antykoncepcyjnie od pierwszego dnia.

Można również rozpocząć stosowanie antykoncepcji dowolnego dnia cyklu pod dwoma warunkami:

• - ma Pani pewność (wykonany test) że nie jest Pani we wczesnej ciąży,
• - proszę pamiętać, że skuteczność antykoncepcyjna zostanie osiągnięta dopiero po tygodniu brania tabletek.

PYTANIE: Czy kobieta może bezpiecznie przesunąć termin miesiączki przy stosowaniu antykoncepcji w postaci pigułek?
Chodzi np. o sytuację, gdy wakacje są zaplanowane na dany termin, w którym wypada przerwa w braniu pigułek.
ODPOWIEDŹ: Rezygnacja z krwawienia miesięcznego poprzez przyjęcie dwu opakowań pod rząd (bez przerwy) jest jak najbardziej dopuszczalna i nie niesie ze sobą jakiegokolwiek ryzyka. Proszę pamiętać, że krwawienia w czasie brania pigułki to nie fizjologiczne miesiączki. Tak naprawdę są one spowodowane przerwami w braniu tabletek pomiędzy kolejnymi opakowaniami. Brak przerwy w przyjmowaniu tabletek to brak krwawienia.

PYTANIE: Witam. Od kiedy zaczyna działać pigułka antykoncepcyjna 2-fazowa? Znalazłam różne odpowiedzi, jedni mówią, że od pierwszej tabletki już zapobiega ciąży, a drudzy, że dopiero działa po zażyciu całego opakowania…
ODPOWIEDŹ: Prawdopodobnie chodzi Pani o pigułkę dwuskładnikową, która może być jedno-, dwu- lub trójfazowa.

• - jeżeli pierwsza tabletka z pierwszego opakowania jest przyjęta pierwszego dnia krwawienia miesięcznego to przyjmuje się, że pigułka działa już od pierwszego dnia stosowania. Ale pełne zahamowanie czynności jajników nastąpi dopiero po 7 dniach. Ponieważ jednak wcześniej nie będzie owulacji to można przyjąć, że pigułka działa od pierwszego dnia.
• - jeżeli pierwsza tabletka z pierwszego opakowania przyjęta jest innego niż pierwszego dnia krwawienia, to na pełną skuteczność antykoncepcyjną możemy liczyć dopiero po 7 dniach przyjmowania leku.

PYTANIE: Od kilku lat przyjmuję tabletki antykoncepcyjne. W niedługim czasie wychodzę za mąż i z moim przyszłym mężem chcielibyśmy założyć rodzinę. Moje pytanie to: kiedy powinnam odstawić tabletki, jeżeli pragnę zajść w ciążę. Wiem, że należy skończyć cale opakowanie, a nie przerwać w połowie. Zastanawia mnie jednak, czy powinnam poczekać kilka miesięcy, zanim zdecydujemy się począć dziecko.
ODPOWIEDŹ: Płodność wraca już w pierwszym cyklu po odstawieniu doustnej antykoncepcji. Zwykle bywa, że pierwszy cykl po odstawieniu antykoncepcji jest dłuższy o około tydzień – tyle czasu potrzebują jajniki by podjąć swoją funkcję. Zaleca się poczęcie po pierwszej naturalnej miesiączce tylko dlatego – że łatwiej będzie określić wtedy termin porodu. W badaniach klinicznych nigdy nie potwierdzono, że po odstawieniu pigułki rośnie prawdopodobieństwo ciąży mnogiej.

Przypominamy o zakładce ekspert radzi oraz rubryce najczęściej zadawanych pytań - strony te będą uzupełniane o najciekawsze i najczęściej powtarzające się pytania na tematy związane z antykoncepcją i zdrowiem kobiety.

Dziękujemy bardzo za wszystkie nadsyłane do nas pytania i komentarze dotyczące antykoncepcji. Nie jesteśmy w stanie zagwarantować natychmiastowej odpowiedzi oraz tego, że któreś z pytań nie zostanie pominięte. Dołożymy jednak wszelkich starań aby na najciekawsze i najczęściej powtarzające się pytania, co najmniej raz w miesiącu, odpowiedzi udzielił lekarz ginekolog. Prosimy pamiętać o zakładce ekspert radzi a także dziale FAQ - rubryki te będą systematycznie uzupełniana o najciekawsze i najczęściej pojawiające się pytania dotyczące antykoncepcji.

Poniżej przedstawiamy odpowiedzi dr Jacka Tulimowskiego, na ostatnio nadesłane pytania internautów:

PYTANIE: Chcę zacząć współżycie. Wiem ze żadna z metod nie daje 100% pewności, że nie zajdzie się w ciążę, dlatego chciałabym zapytać się eksperta, jakie środki dadzą mi najlepszą ochronę.
ODPOWIEDŹ: Doboru odpowiedniej metody antykoncepcji, a także konkretnego preparatu należy dokonać wspólnie z ginekologiem. Najwyższą skuteczność mają hormonalne środki antykoncepcyjne (tabletki antykoncepcyjne). Dla pacjentki ważnym może okazać się rodzaj preparatu (tabletki, plastry, zastrzyki), a także ilość i skład hormonów wchodzących w skład tabletek. Oczywiście pewną rolę odgrywa również cena (maksymalna to ok. 50 PLN na miesiąc). Należy pamiętać, że nowoczesne tabletki antykoncepcyjne wykazują dodatkowe pozaantykoncepcyjne właściwości takie jak: zmniejszenie objawów PMS, trądziku, obrzęków, poprawa jakości cery i włosów.

PYTANIE: Na tabletki antykoncepcyjne zdecydowałem się z moją ukochaną już jakieś 6 miesięcy temu. Wszystko było w porządku, choć na początku miała okres przez 2 tygodnie. Jednak ostatnio, tj. od jakichś 2 miesięcy dziwnie reaguje na te tabletki. Po zażyciu w jakąś godzinę po zaczyna Ją mdlić, poza tym cały czas ma wahania nastrojów i dziwne samopoczucie…Co może być tego przyczyną i jak mam się zachować w takiej sytuacji?
ODPOWIEDŹ: Opisane przez Pana objawy niepożądane występujące w trakcie stosowania tabletek antykoncepcyjnych na szczęście to nieczęste działania uboczne pigułki. Pojawiające się okresowo nudności wiążą się z niekorzystnym efektem działania estrogenu, a obniżenie nastroju ze składnikiem progestagennym. O ile Pani jest zdecydowana na kontynuację doustnej antykoncepcji hormonalnej, to warto rozważyć z ginekologiem zmianę preparatu na inny (zawierający inny progestagen). Przy braku poprawy kolejnym krokiem powinno być zastosowanie leków antykoncepcyjnych niezawierających estrogenów a jedynie sam progestagen.

PYTANIE: Od 8 miesięcy biorę niskodawkowe tabletki antykoncepcyjne, w tym czasie nie miałam żadnych “niespodzianek” związanych z antykoncepcją (miesiączki regularne, brak plamień). Wczoraj wieczorem brałam ostatnią tabletkę z opakowania, lecz o dziwo – wczoraj rano pojawił mi się okres! Normalnie musiałam odczekać 2 – 3dni. Co to może oznaczać? Przecież okres podczas brania tabletek to krwawienie z odstawienia… Czy to oznacza, że tabletki nie działały? Czy mogło tak być, że organizm zareagował na to, ze równocześnie biorę od 2 tyg. tabletki wspomagające odchudzanie (ze sklepu zielarskiego, oficjalnie kupione)? No i jak ja mam się teraz zachować? Czy czekać 7 dni czy brać od razu koleją tabletkę (tak jak za pierwszym razem, w pierwszym dniu menstruacji)? Przyznam się, że zgłupiałam…
ODPOWIEDŹ: Z przykrością stwierdzam, że trudno jest mi udzielić mailowo trafnej odpowiedzi na Pani pytanie. Stosowanie w tym samym czasie co pigułki leków przyspieszających metabolizm i wspomagających proces odchudzania może powodować, że hormony metabolizowane są szybciej co powoduje spadek ich poziomu w surowicy krwi i jednocześnie możliwość pojawienia się plamienia lub krwawień. Na szczęście nie ma to żadnego wpływu na obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej przyjmowanej tabletki. O tego rodzaju dolegliwościach warto porozmawiać z ginekologiem i wspólnie zastanowić się nad doborem odpowiedniej tabletki do danego rodzaju preparatu wspomagającego odchudzanie.

PYTANIE: Czy stosowanie plastrów antykoncepcyjnych ma jakieś skutki uboczne?
ODPOWIEDŹ:
Stosowanie jakichkolwiek hormonalnych preparatów antykoncepcyjnych może wiązać się z występowaniem skutków ubocznych. Działania niepożądane wszystkich dwuskładnikowych leków hormonalnych niezależnie od drogi ich podania są w większości przypadków takie same. W przypadku stosowania plastrów dochodzi również do możliwości wystąpienia miejscowych odczynów skórnych w postaci podrażnień i wysypki.

PYTANIE: Jakie badanie trzeba wykonać, by ginekolog mógł zapisać tabletki antykoncepcyjne?
ODPOWIEDŹ: Każdy ginekolog przy przepisywaniu antykoncepcji zleca badania, które pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentki a także dać 100% pewność czy pacjentka może rozpocząć lub kontynuować przyjmowanie tabletki. Zakres badań obejmuje szczegółowy wywiad (choroby zakrzepowo-zatorowe, nowotwory) badanie ogólne internistyczne, badanie ginekologiczne wraz z cytologią i badaniem usg dopochwowym czasami usg piersi. W zakres badań wchodzą badania ogólne krwi z oceną parametrów wydolności wątroby i układu krzepnięcia. Badania powinno się wykonać przed rozpoczęciem przyjmowania tabletek a u pacjentek kontynuujących leczenie powinny być powtarzane co roku.

Odpowiedzi na kolejne pytania internautów już za kilka dni! Zachęcamy do regularnych dwiedzin naszego serwisu. Przypominamy również o trwającym konkursie - zapraszamy do wzięcia udziału!